เฉลยปัญหา ( ข้อสอบ ) บาลีไวยากรณ์
ประจำปี ๒๕๔๐
๑. อักขระที่เหลือจากสระนั้น ๓๓ ตัว มี ก เป็นต้น มี นิคคหิต เป็นที่สุด ชื่อ พยัญชนะ ฯ
พยัญชนะวรรคมี ๒๕ ตัว และ พยัญชนะอวรรคมี ๘ ตัว
พยัญชนะวรรคมี ๒๕ ตัว คือ
ก ข ค ฆ ง เรียกว่า ก วรรค
จ ฉ ช ฌ ญ เรียกว่า จ วรรค
ฏ ฐ ฑ ฒ ณ เรียกว่า ฏ วรรค
ต ถ ท ธ น เรียกว่า ต วรรค
ป ผ พ ภ ม เรียกว่า ป วรรค
พยัญชนะอวรรคมี ๘ ตัว คือ ย ร ล ว ส ห ฬ ํ ฯ
๒. ในนิคคหิตสนธิ ได้สนธิกิริโยปกรณ์ ๔ คือ โลโป ๑ อาเทโส ๑ อาคโม ๑ ปกติ ๑ ฯ
ตาสาหํ เป็นโลปนิคคหิตสนธิ ตัดเป็น ตาสํ - อหํ และต่อเป็น ตาสาหํ
๓. ได้ตอบคำถามต่อไปนี้ คือ
ก. คุณนามแบ่งออกเป็น ๓ ชั้น คือ ปกติ ๑ วิเสส ๑ อติวิเสส ๑ ฯ
ข. คุณนามและสัพพนาม เป็นได้ทั้ง ๓ ลิงค์
ค. คำว่า ยโส ในคำว่า ยโส ลทฺธา น มชฺเชยฺย เป็นทุติยาวิภัตติ เอา อํ เป็น โอ ฯ
ฆ. ปุ ํลิงค์ มีการันต์ ๕ คือ อ อิ อี อุ อู ฯ
ง. ตั้งแต่ ทฺวิ จนถึง อฏฺฐารส เป็นพหุวจนะอย่างเดียว เป็น ๓ ลิงค์ ฯ
๔. ได้ตอบคำถามต่อไปนี้ ดังนี้
ก. ปัจจุบันกาล จัดเป็น ๓ คือ ปัจจุบันแท้ ๑ ปัจจุบันใกล้อดีต ๑ ปัจจุบันใกล้อนาคต ๑ ฯ
ข. วิภัตติหมวดอัชัตตนีบอกอดีตกาลตั้งแต่วันนี้ แปลว่า แล้ว ถ้ามี อ อยู่หน้าแปลว่า ได้-แล้ว
ค. กิริยาศัพท์ใด กล่าวถึงสิ่งที่เขาใช้ให้บุคคลทำ คือแสดงว่าเป็นกิริยาของสิ่งนั้น กิริยาศัพท์นั้น
ชื่อเหตุกัมมวาจา ฯ
๕. ได้เขียนคำแปล พร้อมทั้งบอกรูป สาธนะ และ ปัจจัย ของรูปวิเคราะห์ต่อไปนี้ ดังนี้ คือ
๑. วิชานาติ สีเลนาติ วิญฺญู ฯ
แปลว่า (ผู้ใด) ย่อมรู้วิเศษ โดยปกติ เหตุนั้น (ผู้นั้น) ชื่อว่า ผู้รู้วิเศษ โดยปกติ ฯ
เป็น กัตตุรูป กัตตุสาธนะ ลงในตัสสีละ ลง รู ปัจจัย ฯ
๒. สิกฺขิยตีติ สิกฺขา ฯ
แปลว่า (ธรรมชาติใด) อันเขาย่อมศึกษา เหตุนั้น (ธรรมชาตินั้น) ชื่อว่า อันเขาศึกษา ฯ
เป็น กัมมรูป กัมมสาธนะ ลง อ ปัจจัย ฯ
๓. สํวณฺณิยติ เอตายาติ สํวณฺณนา ฯ
แปลว่า (เนื้อความ) อันท่านย่อมพรรณนาพร้อม ด้วยวาจานั่น เหตุนั้น (วาจานั่น) ชื่อว่า
เป็นเครื่องอันท่านพรรณนาพร้อม (แห่งเนื้อความ) ฯ
เป็นกัมมรูป กรณสาธนะ ลง ยุ ปัจจัย ฯ
๖. ทวันทวสมาส กับ วิเสสโนภยบท กัมมธารยสมาส แปลกกันอย่างนี้ คือ วิเสสโนภยบท
เป็นบทวิเสสนะทั้ง ๒ บท, ทวันทวสมาส เป็นบทประธานทั้งสิ้น ฯ
๗. ภาวตัทธิต มีปัจจัย ๖ ตัว คือ ตฺต ณฺย ตฺตน ตา ณ กณฺ ฯ