สอบวันที่ ๒๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๔๖
๑ . อักขระที่ใช้ในภาษาบาลีมีเท่าไร ? อะไรบ้าง ?
พวกไหนได้ชื่อว่า สระ ทีฆะ และ รัสสะ ?
๒ . จงตอบคำถามต่อไปนี้
ก . อะไรเรียกว่าสนธิ ?
ข . ในพยัญชนะสนธิ ได้สนธิกิริโยปกรณ์เท่าไร ? อะไรบ้าง ?
๓ . ศัพท์เช่นไร ชื่อว่า สังขยา ? แบ่งเป็นเท่าไร ? อะไรบ้าง ?
ตั้งแต่ไหนเป็นเอกวจนะอิตถีลิงค์อย่างเดียว
๔ . จงตอบคำถามต่อไปนี้
ก . วิภัตติหมวดอัชชัตตนี บอกกาลอะไร ? แปลว่าอย่างไร ?
ข . ปัจจัยในกัตตุวาจกมีเท่าไร ? อะไรบ้าง ?
๕ . ศัพท์เช่นไรชื่อกรณสาธนะ ? และสาธนะนี้ท่านบัญญัติให้แปลว่าอย่างไร ?
รูปวิเคราะห์ต่อไปนี้ เป็นรูปและสาธนะอะไร ?
ก . ธมฺม จรติ สีเลนาติ ธมฺมจารี ฯ
ข . สยนฺติ เอตฺถาติ สยนํ ฯ
๖ . จงบอกชื่อสมาสในรูปวิเคราะห์ต่อไปนี้
ก . ปญฺจ อินฺทฺริยานิ ปญฺจินฺทฺริยํ ฯ
ข . ทรถสฺส อภาโว นิทฺทรถํ ฯ
ค . สทฺธา เอว ธนํ สทฺธาธนํ ฯ
ฆ . สญฺชาโต สํเวโค ยสฺส โส สญฺชาตสํเวโค ( ชโน ) ฯ
ง . ปตฺต จ จีวรญฺจ ปตฺตจีวรํ ฯ
๗ . ในชาตาทิตัทธิต มีปัจจัยเท่าไร ? อะไรบ้าง ?
สากุณิโก , ปุริโม , สุเมธโส ลงปัจจัยอะไร ? ในตัทธิตไหน ?
ให้เวลา ๓ ชั่วโมง
เฉลยปัญหา ( ข้อสอบ ) บาลีไวยากรณ์
ประจำปี ๒๕๔๖
๑ . อักขระที่ใช้ในภาษาบาลีมี ๔๑ ตัว คือ
อ อา อิ อี อุ อู เอ โอ, ก ข ค ฆ ง, จ ฉ ช ฌ ญ,
ฏ ฐ ฑ ฒ ณ, ต ถ ท ธ น, ป ผ พ ภ ม, ย ร ล ว ส ห ฬ ํ ฯ
อักขระ ๘ ตัว คือ อ อา อิ อี อุ อู เอ โอ ชื่อว่า สระ ฯ
สระ ๕ ตัว คือ อา อี อู เอ โอ ชื่อ ทีฆะ ฯ
สระมีมาตราเบา ๓ ตัว คือ อ อิ อุ ชื่อ รัสสะ ฯ
๒ . ได้ตอบคำถามต่อไปนี้ ดังนี้
ก . วิธีต่อศัพท์และอักขระให้เนื่องกันด้วยอักขระ เพื่อจะย่นอักขระให้น้อยลง
เป็นอุปการะในการแต่งฉันท์ และให้คำพูดสละสลวย เรียกว่า สนธิ ?
ข . ในพยัญชนะสนธิได้สนธิกิริโยปกรณ์ ๕ คือ
โลโป ๑ อาเทโส ๑ อาคโม ๑ ปกติ ๑ สญฺโญโค ๑
๓ . ศัพท์ที่เป็นเครื่องกำหนดนับนามนามชื่อว่า สังขยา ฯ สังขยานั้นแบ่งเป็น ๒
คือ ปกติสังขยา ๑ ปูรณสังขยา ๑
ตั้งแต่ เอกูนวีสติ ถึง อฏฺฐนวุติ เป็นเอกวจนะอิตถีลิงค์อย่างเดียว
๔ . ได้ตอบคำถามต่อไปนี้ ดังนี้
ก . วิภัตติหมวดอัชชัตตนี บอกอดีตกาล ฯ ตั้งแต่วันนี้
แปลว่า แล้ว ถ้ามี อ อยู่หน้าแปลว่า ได้แล้ว
ข . ปัจจัยในกัตตุวาจกมี ๑๐ ตัว คือ
อ, เอ, ย, ณุ, ณา, นา, ณหา, โอ, เณ, ณย ฯ
๕ . ผู้ทำ ๆ ด้วยสิ่งใด ศัพท์ที่เป็นชื่อของสิ่งนั้น ชื่อว่า กรณสาธนะ
กรณสาธนะนี้ท่านบัญญัติให้แปลว่า เป็นเครื่อง ก็ได้ แปลว่า เป็นเหตุ ก็ได้
รูปวิเคราะห์ต่อไปนี้ เป็นรูปและสาธนะ ดังต่อไปนี้
ก . ธมฺม จรติ สีเลนาติ ธมฺมจารี ฯ
เป็น กัตตุรูป กัตตุสาธนะ ลงในอรรถแห่งตัสสีละ ฯ
ข . สยนฺติ เอตฺถาติ สยนํ ฯ
เป็น กัตตุรูป อธิกรณสาธนะ ฯ
๖ . จงบอกชื่อสมาสในรูปวิเคราะห์ต่อไปนี้
ก . ปญฺจ อินฺทฺริยานิ ปญฺจินฺทฺริยํ ฯ เป็นสมาหารทิคุสมาส
ข . ทรถสฺส อภาโว นิทฺทรถํ ฯ เป็นอัพยยีภาวสมาส
ค . สทฺธา เอว ธนํ สทฺธาธนํ ฯ เป็นอวธารณบุพพบท กัมมธารยสมาส
ฆ . สญฺชาโต สํเวโค ยสฺส โส สญฺชาตสํเวโค ( ชโน ) ฯ
เป็นจตุตถีพหุพพิหิสมาส
ง . ปตฺต จ จีวรญฺจ ปตฺตจีวรํ ฯ เป็นสมาหารทวันทวสมาส
๗ . ในชาตาทิตัทธิต มีปัจจัย ๓ ตัว คือ อิม อิย กิย ฯ
สากุณิโก ลง ณิก ปัจจัย ใน ตรัตยาทิตัทธิต
ปุริโม ลง อิม ปัจจัย ใน ชาตาทิตัทธิต
สุเมธโส ลง ส ปัจจัย ใน ตทัสสัตถิตัทธิต
เฉลยปัญหา(ข้อสอบ)
ประโยค ๑ - ๒
วิชาบาลีไวยากรณ์ พ.ศ. ๒๕๔๖
อักษรสีเหลือง - ปัญหา , อักษรสีขาว - เฉลย
